• delen:

12 Februari 2016, 10:30 uur

2016 Freek de Leek – Mijn Koude Oorlog

Amsterdam, Auditorium Rijksmuseum

1944-1956 Van D-Day tot de Hongaarse Opstand De eerste twaalf jaar van mijn leven mocht ik kind zijn in een beschermde omgeving. Het verhaal van mijn vader en mijn moeder schetst daar de achtergrond van. De boze gebeurtenis van buitenaf die een beginnend bewustzijn veroorzaakte was De Ramp in 1953. 31 december 1956 mocht ik naar Wim Kan luisteren en zag mijn vader lachen. Waarom? Want zo leuk leek het allemaal niet wat er gebeurde. Thema's: Di - 09 Feb 2016 - Vader (1) Wo - 10 Feb 2016 - Moeder (2) Do - 11 Feb 2016 - De Ramp (3) Vr - 12 Feb 2016 - Oudejaarsconference Wim Kan 1956 (4)


1957-1967 Van Laika tot Phil Bloom In oktober 1957 brandde het Zaansch Veem (1+2) af. Een maand later schoten de Russen een hond de ruimte in. Laika overleefde de reis niet. Stress, nog geen modewoord, was mede de doodsoorzaak. De bom hield ons in zijn ban. Zelfbediening werd de trend. Open het Dorp vat de eerste tien jaar van mijn televisiebeleving bij de buren samen. En dan komt de verandering van de samenleving eerst goed op gang, voor het eerst loopt ons land voorop: Provo betekent verbeelding aan de macht. Phil Bloom is nakend. Thema's Di - 23 Feb 2016 - Zaansch Veem 1 (5) Wo - 24 Feb 2016 - Zaansch Veem 2 (6) Do - 25 Feb 2016 - Open het Dorp (7) Vr - 26 Feb 2016 - Provo (8)
1968-1979 Van Bram tot Breuk Neerlands Hoop in Bange Dagen zal een belangrijke rol spelen in deze vier afleveringen. In de eerste getiteld Bram gaat over de groentijd, een kwartet vrienden, het verwezenlijken van ambities, het zoeken van een vorm en de dood van mijn vader. In aflevering twee Plankenkoorts gaat over de geschiedenis van het cabaret en het interview met Gerard Paques dat de toon zet. Voorts zal vorm en inhoud geanalyseerd worden. In Aktie Argentinië kijken we terug op de boycotcampagne rond de WK voetbal in 1978 maar ook naar de kwestie van gelijk hebben en gelijk krijgen en waarom de ene actievoerder radicaliseert en de ander niet. In Roem tenslotte gaan de billen bloot en wordt de balans over 12 jaar Neerlands Hoop opgemaakt met als prangende vraag: Hoe diep kan ik de hand in eigen boezem steken? Thema's Di - 08 Mrt 2016 - Bram (9) Wo - 09 Mrt 2016 - Plankenkoorts (10) Do - 10 Mrt 2016 - Aktie Argentinie (11) Vr - 11 Mrt 2016 - Roem (12)
1980-1999 Van Komiek tot Tragiek Thema's Di - 22 Mrt 2016 - Hella (13) Wo - 23 Mrt 2016 - De grote verhalen (14) Di - 29 Mrt 2016 - Reizen (15) Wo - 30 Mrt 2016 - Sport (16)
2000-2016 Van Conference tot College De laatste vier colleges hebben een afrondend karakter. In Pim en Theo zal het gaan over wat er  sinds de moord op die twee met de tijdgeest gebeurd is en hoe ik mij daartoe verhoud. Wat voor betekenis hadden taboe, offer en ritueel? Om een paar kinderen te noemen die door de Secularisatie met het badwater zijn weggegooid. In Onderwijs een pleidooi om kinderen al vroeg met de begrippen vertrouwen, discipline en concentratie bekend te maken. In De Kloof tenslotte stel ik de vragen die mij nog resten aan André Klukhuhn en vat mijn ervaringen kort samen. Thema's Di - 05 Apr 2016 - Pim en Theo (17) Wo - 06 Apr 2016 - Secularisatie (18) Do - 07 Apr 2016 - Onderwijs (19) Vr - 08 Apr 2016 - De Kloof (20)



Oudejaarsconference Wim Kan 1956

Gast: Jacques Klöters

De wreedheden van een oorlog overleven is een kwestie van geluk dat voorrecht zou de overlevers verplichten om van de ontberingen te getuigen.
Mogen bij het opmaken van de balans de gebeurtenissen worden veranderd, naar eigen hand gezet of simpelweg genegeerd om een groter artistiek effect te bereiken?
Een vervormde getuigenis kan in de smaak vallen maar door aan waarheid geweld aan te doen kan hij veel van zijn zeggingskracht verliezen.
(Claire Messud voor the Independent in een recensie The way of a boy, Ernest Hillen)

Dit citaat is van toepassing op deze hele onderneming (‘Mijn Koude Oorlog’) en ook op het college vandaag.
Dichterlijke vrijheid noemen we het verfraaien van de werkelijkheid en dan heeft dat dichterlijke niet zozeer met poëzie te maken als wel met het Duitse Dichtung. Fictie noemen de Engelsen het.

Goethe worstelde kennelijk ook al met dit dilemma getuige de titel van zijn autobiografie Dichtung und Wahrheit. Het gaat dus om wat er echt gebeurd is en wat om de werkelijkheid heen verzonnen wordt om die mooier, spannender of inzichtelijker te maken.

Van een journalist of wetenschapper mogen we verwachten dat hij zich verre houdt van dit laatste. Al weten we uit diverse ontsporingen hoe ongelooflijk groot de verleiding is. Een kunstenaar evenwel staat het vrij er alles op los te verzinnen. Hij heeft maar een doel een volmaakt kunstwerk scheppen. Waarvan de definitie zou kunnen luiden:
Een volmaakt kunstwerk is de verbeelding of verwoording van een persoonlijke waarheid.
Zich aan die opdracht houden levert de kunstenaar genoeg hoofdbrekens op. Al heeft de ene kunstenaar daar aanzienlijk meer problemen mee
dan de ander. Want hoe diep kan en wil hij of zij gaan om die persoonlijke waarheid zo zuiver mogelijk vorm te geven.
Het Stedelijk Museum heeft eens een tentoonstelling over Kitsch georganiseerd en kunstenaars opgeroepen een werk te maken dat spotte met de heilige kunstenaarseed. Een explosie van creativiteit was het gevolg.
Ook de cabaretier ziet zich voor deze kwestie gesteld. Zeker als zijn voorstelling een oudejaarsconference betreft.
De oudejaarsconference is een uitvinding van Wim Ibo. In 1956 verzorgde Wim Kan voor Vara microfoon zijn tweede Oudejaarsconference.
Dit is het onderwerp van mijn vierde college op 12 februari.